Geschiedenis van Ayurveda

Steeds vaker probeert men in onze hectische moderne maatschappij terug te grijpen op eeuwenoude traditionele geneeswijzen, op zoek naar evenwicht op lichamelijk en psychisch vlak. Eén van die geneeswijzen is Ayurveda. Dit is overigens niet zomaar een geneeswijze, maar zelfs het oudste medische systeem aller tijden. De letterlijke vertaling van het woord Ayurveda is dan ook veelzeggend, het betekent namelijk; ´levenskennis`.

Het woord Ayurveda is een samenvoeging van twee woorden uit het Sanskriet: ayu (leven) en veda (kennis). De letterlijke betekenis is ‘levens-kennis’ of juist leven’. De principes van Ayurveda zijn universeel en iedereen die een gelukkig, gezond en inspirerend leven wenst, kan daarvoor de wijsheid van Ayurveda gebruiken.

Duik hier met mij mee in de eeuwenlange geschiedenis van Ayurveda.

3000 v. Chr.
Al zo´n 3000 jaar v. Chr. had zich in India een beschaving ontwikkeld, die zich bezighield met zaken als geneeskunde, de geneeskrachtige werking van kruiden, een gezonde levensstijl en hygiëne. Alle kennis over deze onderwerpen werd door de jaren heen mondeling van generatie op generatie doorgegeven. Er ontstond een compleet samenhangend systeem met kennis en inzichten over alle aspecten van het leven.

Vedische periode (1500- 500 v. Chr.)
In de Vedische periode werd deze kennis samengevat in vier omvangrijke geschriften in het Sanskriet, die de Veda´s worden genoemd. Wanneer deze geschriften precies zijn verschenen is niet duidelijk, maar er wordt geschat dat ze stammen ergens uit de periode van 1500 tot 500 v. Chr. De vier Veda´s zijn; de Rig Veda, de Sama Veda, de Yajur Veda en de Atharva Veda. De Veda´s vertellen verhalen over goden, spiritualiteit, filosofie, de kosmos, de natuur en voorschriften voor de juiste levensstijl. Vooral in de Rig Veda en de Atharva Veda wordt aandacht besteed aan geneeskunde. Er staan onder andere teksten in over geneeskrachtige planten en kruiden, behandelmethoden voor ziektes, chirurgie en het gebruik van prothesen. Deze werken vormden dan ook de basis van de klassieke werken die zich volledig op ayurveda gericht hebben.

Drie klassieke werken over Ayurveda
Er zijn drie geschriften die aangewezen kunnen worden als de klassiekers over Ayurveda, namelijk; de Charaka Samhita, de Sushruta Samhita en de Ashtanga Hridayam. Hiervan is de Charaka Samhita het oudst en best bewaard gebleven geschrift. De Charaka Samhita gaat onder andere over ziektes, oorzaken en behandeling, voeding, pathologie en anatomie. De Sushruta gaat hier ook over, maar legt meer nadruk op chirurgie en er worden allerlei chirurgische instrumenten beschreven. De Ashtanga Hridayam stamt uit later tijd en kan gezien worden als een efficiënte samenvatting van de andere twee werken.

Deze klassieke werken worden ook tegenwoordig nog steeds gebruikt als medische handboeken voor ayurveda studenten of gezondheidsspecialisten.

Verspreiding van Ayurveda
De gezondheidsleer Ayurveda heeft zich vanuit India steeds verder over de wereld verspreid. Handelaren die India aandeden en in aanraking kwamen met Ayurveda brachten deze gezondheidsleer onder de aandacht in hun thuisland of in de landen die ze onderweg nog aandeden. Zo kwam Ayurveda bijvoorbeeld via het Midden-Oosten in Griekenland te recht. Dankzij Boeddhistische monniken werd Ayurveda ook bekend in Tibet en China, van waaruit de kennis vervolgens ook werd doorgegeven aan Japan. Uiteraard betekende dit ook dat Ayurveda zich in allerlei verschillende richtingen ontwikkelde, waardoor er vandaag de dag verschillende stromingen binnen de Ayurveda bestaan. Kolonisatie en globalisatie hebben er vervolgens voor gezorgd dat Ayurveda zich over de hele wereld verspreid heeft.

Toch is het nog maar sinds kort dat deze boeiende gezondheidsleer voet aan de grond heeft gekregen in West-Europa. Maar gelukkig neemt de belangstelling gestaag toe en kunnen steeds meer mensen hun voordeel doen met dit veel omvattende genezingssysteem.

Dhanvantari: is de patroonheilige van de ayurveda (Dhanvantari betekent “Hij die binnen de cirkel staat van geboorte en dood”)

Zoals eerder uitgelegd Ayurveda gaat dus over de kennis van en het inzicht in het leven. Kennis kun je tot je nemen door het lezen van de oude geschriften, inzicht verkrijg je door ervaring op te doen (via o.a. de zintuigen) en meditatie.

Zowel lichaam, geest als ziel spelen ieder hun eigen rol in gezondheid en ziekte binnen de ayurveda natuurgeneeskunde. In geval van ziekte besteed de ayurveda therapeut daarom aandacht aan alle 3 deze aspecten om tot genezing of minimaal verbetering van de kwaliteit van het leven te komen. Ayurveda kent nog een ander essentieel uitgangspunt en dat is dat bij de ayurveda behandeling getracht wordt de onderliggende oorzaak (lees een disbalans in energieën Vata Pitta Kapha) van de ziekte weg te halen en niet slechts de symptomen te behandelen..Hiermee verschilt de ayurvedische gezondheidsleer van de reguliere westerse geneeskunde. De ayurveda therapeut behandelt dus de persoon in zijn huidige levensfase en seizoen en niet (alleen) de ziekte of symptomen. Dit kan door middel van psychologische en emotionele ondersteuning door het krijgen van inzicht in de levenshouding, reinigende (pancha karma) en voedende behandelingen, yoga therapie, ademhaling en meditatie, ayurvedisch dieet en ayurvedische medicijn kruidencomplexen. Wat is er mooier dan een gezondheidssysteem dat inzicht geeft in het leven en alles zegt over de kennis van het leven!

 

De 3 levenskrachten in ayurveda

Alles is opgebouwd uit de 5 elementen volgens de ayurveda:

aarde (Pritvi ), water(Jala), vuur(Teja), lucht(Vayu ) en ether(Akash).

Deze vijf elementen vormen de basis voor de 3 levenskrachten: Vata, Pitta, Kapha.

De mens wordt in ayurveda als een geheel beschouwd en gezien als een samenstelling van de 3 levenskrachten. Deze noemt men de doshas en vormen de basis voor de constitutie. Er zijn derhalve 3 hoofdconstituties: vata, pitta en kapha en combinaties hiervan. Samen reguleren ze elk fysiologisch proces en psychologisch gedrag, van de basis cellulaire processen tot de meest complexe biologische functies. Ayurveda zegt wanneer deze krachten zich bevinden in een staat van natuurlijk evenwicht dan werkt het immuunsysteem van het lichaam en de geest op zijn best.

Vata: gesymboliseerd in het sanskriet door het principe lucht en samengesteld uit akash en vayu (ether en lucht)

kenmerken zijn: koud, bewegelijk, droog ; ligt aan de basis van circulatie, ademhaling en zenuwimpulsen.

Pitta: gesymboliseerd door het aspect vuur en samengesteld uit teja en jala (vuur en water)

kenmerken: warm, vloeibaar, scherp; ligt aan de basis van alle omzettingsprocessen, metabolisme.

Kapha: gesymboliseerd door het aspect aarde en samengesteld uit jala en pritvi. (water en aarde)

kenmerken: inertie, vast, grof, koel; ligt ten grondslag aan alles wat met samenhang, cohesie en vloeistofbalans te maken heeft.


Volgens ayurveda heeft iedereen alle de 3 doshas in verschillende combinaties in zich verenigd, waardoor ieder mens uniek is. Meestal zijn 1 of 2 doshas dominant. De leidende dosha bepaalt het uiterlijk en het innerlijk van een persoon en wordt ook wel prakriti genoemd in ayurveda. Iedereen wordt met een unieke prakriti geboren, dit is de ideale toestand, je blauwdruk. Je kunt dit enigszins vergelijken met je DNA.

 

Ayurvedische constitutie

Het concept van constitutie staat centraal in ayurveda. De vaststelling van de constitutie van een persoon verschaft inzicht in de diepere werking van een individu. Hierdoor wordt het mogelijk om vast te stellen welke voeding, medicinale kruiden, emoties, gedachten, klimatologische aspecten, kleuren, activiteiten en dergelijke een persoon in balans kunnen houden of uit balans doen geraken (de toestand die vrikriti wordt genoemd). Ook hoe een ziekte zich ontwikkelt en hoe deze verbeterd kan worden wordt met het vaststellen van de relatieve belangrijkheid van vata, pitta of kapha duidelijk. Ook de kracht van agni het (spijs)verteringsvuur wordt onderzocht.

Iemand met een overwegend ayurvedische vata constitutie zal andere symptomen (bijv. droogte) laten zien in geval van bijvoorbeeld huidklachten dan iemand met een pitta (bijv. roodheid) of kapha(bijv. pus) constitutie. Daarom is herstellen van het doshisch evenwicht, de ayurveda behandeling van ziekte ofwel chikitsa, vanuit constitutie opzicht essentieel. Mensen waarbij vata overheerst in hun body-mind fysiologie hebben lichtheid, snelheid, flexibiliteit in bijna elk aspect van hun leven. Het vuurtype in het Sanskriet pitta genoemd kenmerkt zich door metabolisme, hitte en transformatie. Een pitta geest is altijd actief in queeste voor het leren en verteren van nieuwe dingen fysiek en mentaal. En het aarde type, in het sanskriet kapha genoemd heeft meer massa en structuur. Een kapha is over het algemeen wat gemakkelijker, verzorgender, langzamer fysiek en geestelijk, en nemen als gevolg van stress gemakkelijker aan gewicht toe.

 

Kapha type

 

Vata type

 

Pitta type

 

Voor de bepaling van de ayurvedische constitutie kunt u zelf een vragenlijst/test invullen (hier vind u een ayurveda constitutie test link) om een globaal beeld te krijgen. Bij het invullen van een ayurveda constitutie test houd je in gedachten hoe je je het grootste deel van je leven je er uitziet, denkt en voelt.

Ayurveda therapie

De behandelingen en therapieën in ayurveda – zowel Zuid-Indiase Kerala stijl als Noord-Indiase stijl – zijn gericht op het herstellen en onderhouden van het lichaamseigen helings- ofwel genezingsmechanisme. Het lichaam krijgt door bijvoorbeeld het innemen van medicinale ayurvedische kruiden de impuls om weer op de juiste manier te gaan functioneren – agni het (spijs)verteringsvuur wordt geactiveerd -, deze medicijn kruiden zorgen ervoor dat de juiste verbindingen weer worden gelegd en onjuiste verbindingen worden verbroken, dat toxinen uit het lichaam worden gedreven. Ayurveda gaat ervan uit dat het lichaam/ iedere cel in het lichaam de herinnering in zich heeft van hoe hij juist moet functioneren en weet dus als de goede verbindingen weer zijn gelegd hoe het verder moet.

 

Welke klachten worden o.a. behandeld met behulp van ayurveda therapie:

hoofdpijnen/migraine, vrouwenklachten als PMS/ overgangsklachten/ overmatige of te weinig bloeding, reumatische artritis aandoeningen, nekklachten (whiplash) & rugpijn, oogproblemen, huidaandoeningen, hoge bloeddruk, hyperventilatie verstoringen in de spijsvertering (darmklachten, obstipatie, constipatie, diaree, spastische darm), alle stress en oververmoeidheid, burn out, overspannen zijn gerelateerde klachten, ademhalingsstoornissen, RSI/CANS.

 

Preventie in Ayurveda

Voorkomen blijft nog altijd beter dan genezen. De Natuurgeneeskunde Ayurveda is bij uitstek een gezondheidssysteem en gericht op preventie middels voeding en leefstijl. Ayurveda biedt vele mogelijkheden om met behulp van kennis over de types Vata/lucht-ether Pitta/vuur-water en Kapha/water-aarde, je leefstijl en dieet precies op jou zelf af te stemmen en gezond te blijven. Ook door middel van periodieke ayurveda wellness behandelingen kun je zorgen dat je lekker in je vel voelt.

Preventie, ben je niet ziek of heb je geen specifieke klachten? Maar ben je wel geïnteresseerd in welk type je bent, welke leefwijze en eetgewoonten voor jou goed zouden kunnen zijn om in balans te blijven dan kunt je bij mij terecht voor een kennismakingsconsult met de ayurveda-test  deze vragenlijst kun je al vantevoren doen invullen. Hierin gaan we in op wie je bent, vertaald naar ayurvedische termen als Vata, Pitta en Kapha. We kijken zowel fysiek als (satva, rajas en tamas) mentaal / emotioneel. Je kunt een ayurveda consult ook in combinatie doen met een ayurvedische massage.

  

Ayurveda website

Op mijn website vindt u via de knoppen/tabs boven en de linkjes onder uitgebreide informatie over respectievelijk de ayurvedische aanpak bij specifieke ziektebeelden en de ayurvedische behandelmethoden. U treft de link naar cliënt ervaringen onder de tab beoordelingen (klik hier) en de link welke massages er worden gegeven (klik hier).

Voor prijzen, gaat u naar de tab tarieven (klik hier) .